Alan Adı Nasıl Alınır? .com ve .com.tr Arasında Doğru Seçim

Alan adı, internetteki kimliğinizin en kalıcı parçası. Tasarımı değiştirirsiniz, hosting firmasını değiştirirsiniz, hatta işinizin yönünü değiştirirsiniz; ama adresiniz yıllarca kartvizitlerde, faturalarda, e-posta imzalarında dolaşmaya devam eder. Bu yüzden alan adı almak, beş dakikalık bir satın alma işlemi gibi görünse de biraz düşünmeyi hak ediyor. Bu yazıda doğru ismi nasıl seçeceğinizi, .com ile .com.tr arasındaki farkları ve kayıt sürecinin nasıl işlediğini anlatıyorum.

Alan Adı Tam Olarak Nedir?

İnternetteki her sunucunun sayılardan oluşan bir IP adresi vardır. Alan adı, bu sayıları insanların hatırlayabileceği bir isme bağlayan sistemdir. instahaber.io yazdığınızda, arka planda DNS (Alan Adı Sistemi) bu ismin hangi sunucuya karşılık geldiğini bulur ve sizi oraya götürür.

Bir alan adı iki kısımdan oluşur: isim (örneğin “instahaber”) ve uzantı (“.io”, “.com”, “.com.tr” gibi). Uzantılar iki gruba ayrılır:

• Genel uzantılar (gTLD): .com, .net, .org, .io gibi herkesin kaydedebildiği uzantılar.
• Ülke kodlu uzantılar (ccTLD): .tr, .de, .uk gibi belirli bir ülkeye ait uzantılar. Türkiye’nin uzantısı .tr ve bunun altındaki .com.tr, .net.tr, .org.tr gibi alt uzantılar.

Önemli bir ayrıntı: Alan adını satın almazsınız, belirli bir süreliğine kiralarsınız. Kayıt genellikle yıllık yapılır ve süresi dolmadan yenilenmesi gerekir.

.com mu, .com.tr mi?

Bu, en çok sorulan soru. Kısa cevap: hedef kitlenize göre.

.com’un avantajları: - Dünyanın en tanınan uzantısı, uluslararası bir hedefiniz varsa doğal tercih. - Kayıt süreci hızlı, kimlik doğrulama dışında ek şart yok. - İnsanlar bir adresi tahmin ederken ilk olarak .com dener.

.com.tr’nin avantajları: - Türkiye’de yerel bir işletme olduğunuz izlenimini güçlendirir. - Popüler isimlerin .com versiyonu çoğunlukla alınmış durumdayken .com.tr’de hâlâ boş isim bulma şansı daha yüksek olabiliyor. - Türkiye’deki kullanıcılar için güven ve aidiyet sinyali verir.

Benim tavsiyem: Marka için önemli bir isimse ve bütçe izin veriyorsa ikisini birden kaydedin, birini ana adres yapıp diğerini ona yönlendirin. Hem rakiplerin ya da kötü niyetli kişilerin isminizi kapmasını önlersiniz hem de ziyaretçi hangisini yazarsa yazsın size ulaşır.

TRABİS ve Belgesiz .com.tr Dönemi

Uzun yıllar boyunca .com.tr almak zahmetliydi: marka tescil belgesi, ticaret sicil gazetesi gibi evraklarla hak sahipliğinizi kanıtlamanız gerekiyordu. Bu durum, .tr alan adlarının yönetiminin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesindeki TRABİS’e (“tr” Ağ Bilgi Sistemi) devredilmesiyle değişti.

TRABİS’in resmi duyurularına göre .com.tr, .net.tr ve .org.tr uzantılarında belge şartı kaldırıldı ve “ilk gelen ilk alır” usulüne geçildi. Yani artık bu uzantılarda boş bir ismi, marka belgesi göstermeden kaydedebiliyorsunuz. Kayıt sırasında kimlik bilgilerinizin doğrulanması ise devam ediyor.

Bazı uzantılar ise hâlâ belirli kurum ya da meslek gruplarına ayrılmış durumda. .edu.tr, .gov.tr, .k12.tr, .bel.tr, .av.tr ya da .dr.tr gibi uzantılar ilgili yetki ya da belgeleri gerektiriyor. Doğrudan .tr uzantısı (örneğin isim.tr) için ise TRABİS’in dönemlere bölünmüş bir takvim ve mevcut hak sahiplerine öncelik tanıyan kurallar uyguladığını belirtelim; bu uzantıyla ilgili güncel durumu kayıt yapmadan önce trabis.gov.tr üzerinden kontrol etmenizde fayda var.

Bir diğer değişiklik: .tr alan adları artık doğrudan TRABİS’ten değil, BTK tarafından yetkilendirilmiş “kayıt kuruluşları” aracılığıyla alınıyor. Tanınmış Türk hosting ve alan adı firmalarının çoğu bu listede yer alıyor.

Doğru İsmi Seçmek İçin Kurallar

Uzantıdan daha önemli olan, ismin kendisi. Yılların deneyimiyle oturmuş birkaç kural:

1. Kısa tutun. 15 karakterin altındaki isimler hem akılda kalır hem yazım hatasına daha az açıktır.
2. Telefon testi yapın. İsmi birine telefonda söyleyin. Harf harf kodlamak zorunda kalıyorsanız, yanlış seçim.
3. Türkçe karakter kullanmayın. “çiçekçi” yerine “cicekci” yazın. Türkçe karakterli alan adları teknik olarak mümkün ama e-posta ve paylaşımda sorun çıkarır.
4. Tire ve rakamdan kaçının. “ali-veli-2” gibi adresler hem akılda kalmaz hem de sözlü aktarımda karışıklık yaratır.
5. Marka hakkı kontrolü yapın. Başkasının tescilli markasını içeren bir isim, ileride hukuki uyuşmazlığa ve alan adını kaybetmeye yol açabilir. Türk Patent ve Marka Kurumu’nun veri tabanında kısa bir arama yapmak yeterli.
6. Sosyal medyaya bakın. Aynı isim Instagram, X ve YouTube’da da boşta mı? Tutarlı bir kimlik için bunu kontrol etmek işinizi çok kolaylaştırır.

Adım Adım Kayıt Süreci

Kayıt işlemi aslında birkaç dakika sürüyor:

1. Bir kayıt firması seçin. .com için ICANN akrediteli, .com.tr için TRABİS yetkili bir kayıt kuruluşu tercih edin.
2. İsmi sorgulayın. Firmanın arama kutusuna istediğiniz ismi yazın; boşta olup olmadığını ve hangi uzantıların müsait olduğunu görürsünüz.
3. Süreyi belirleyin. Birden fazla yıl için kaydetmek, yenileme unutkanlığına karşı sigorta işlevi görür.
4. Bilgilerinizi doğru girin. Kayıt sahibi (registrant) olarak kendi adınızı ya da şirketinizin unvanını yazın. .tr uzantılarında kimlik ya da vergi bilgileriniz doğrulanacak.
5. Ödemeyi tamamlayın ve e-postanızı doğrulayın. Birçok kayıt kuruluşu, iletişim e-postasını doğrulamanızı ister; doğrulanmayan alan adları askıya alınabilir.

Kayıttan Sonra Yapılması Gerekenler

Alan adını aldınız, peki şimdi?

• Otomatik yenilemeyi açın. Süresi dolan alan adı belirli bir süre sonra tekrar serbest kalır ve başkası tarafından kaydedilebilir. Değerli isimleri bekleyen botlar gerçekten var.
• Transfer kilidini aktif tutun. Bu kilit, alan adınızın izniniz olmadan başka firmaya taşınmasını engeller.
• Hesabınızda iki adımlı doğrulamayı açın. Alan adı hesabının ele geçirilmesi, sitenizin ve e-postanızın ele geçirilmesi demek.
• DNS ayarlarını yapın. Hosting firmanızın verdiği ad sunucularını (nameserver) ya da kayıtlarını alan adı paneline girin. Değişikliklerin yayılması birkaç saat sürebilir.
• Kurumsal e-posta kurun. “adiniz@gmail.com” yerine “adiniz@markaniz.com.tr” güven açısından büyük fark yaratır.

Sık Sorulan Sorular

Alan adını sonsuza kadar satın alabilir miyim?

Hayır. Alan adları kalıcı olarak satın alınamaz, belirli sürelerle kiralanır. Kaydı istediğiniz kadar uzun süre boyunca yenileyerek elinizde tutabilirsiniz; ancak yenilemeyi kaçırırsanız ad serbest kalabilir.

.com.tr almak için hâlâ belge gerekiyor mu?

TRABİS’in duyurusuna göre .com.tr, .net.tr ve .org.tr uzantılarında belge şartı kaldırıldı ve “ilk gelen ilk alır” kuralı uygulanıyor. Kimlik doğrulaması ise sürüyor. .edu.tr, .gov.tr, .av.tr gibi özel uzantılar için belge ve yetki şartları devam ediyor.

Alan adımı başka bir firmaya taşıyabilir miyim?

Evet. Mevcut firmanızdan transfer kodunu (EPP ya da yetki kodu) alıp yeni firmada transfer başlatmanız yeterli. Transfer öncesinde kilidin kaldırılması ve alan adının süresinin dolmak üzere olmaması gerekir.

Aldığım alan adını başkası şikâyet edebilir mi?

Başkasının tescilli markasını içeren bir alan adı aldıysanız, hak sahibi uyuşmazlık çözüm süreçlerine başvurabilir ve alan adını kaybedebilirsiniz. Kayıttan önce marka araştırması yapmak bu riski büyük ölçüde azaltır.

Not: Bu yazı 25 Eylül 2026 itibarıyla TRABİS’in yayımlanmış kuralları dikkate alınarak hazırlanmıştır. .tr alan adlarına ilişkin düzenlemeler değişebileceğinden, kayıt öncesinde trabis.gov.tr üzerindeki güncel duyuruları kontrol etmenizi öneririz.