iPhone Kestirmeler Uygulaması Nasıl Kullanılır? Günlük Hayatı Kolaylaştıran Otomasyon Örnekleri

iPhone’unuzda her gün aynı adımları tekrar tekrar yaptığınızı fark ettiyseniz, bu işleri telefona devretmenin zamanı gelmiş demektir. Apple’ın ücretsiz Kestirmeler uygulaması (İngilizce adıyla Shortcuts), birkaç dokunuşla yaptığınız işleri tek bir düğmeye ya da belirli bir koşula bağlamanızı sağlıyor. Şarj aletini taktığınızda ekran parlaklığının kısılması, işe vardığınızda Odak modunun açılması ya da pil azaldığında Düşük Güç Modu’nun devreye girmesi bunlardan yalnızca birkaçı.

Bu yazıda uygulamanın mantığını, ilk kestirmenizi nasıl oluşturacağınızı ve gerçekten işe yarayan otomasyon örneklerini adım adım anlatıyoruz. Menü adlarında iOS sürümüne göre küçük farklılıklar olabilir; anlatım iOS 17 ve sonrasındaki arayüzü esas alıyor.

Kestirmeler Uygulaması Ne İşe Yarar?

Uygulama iki temel kavram üzerine kurulu: kestirme ve otomasyon. Kestirme, sizin başlattığınız bir iş akışıdır. Ana ekrandaki bir simgeye dokunarak, Siri’ye söyleyerek ya da destekleyen modellerde İşlem düğmesine basarak çalıştırırsınız. Otomasyon ise belirli bir koşul gerçekleştiğinde kendiliğinden devreye giren kurallardır; saat 07.00 olduğunda, bir konuma vardığınızda ya da telefonu şarja taktığınızda tetiklenir.

Uygulama iPhone’larda varsayılan olarak yüklü gelir. Silmişseniz App Store’da “Kestirmeler” diye aratıp yeniden indirebilirsiniz. Açtığınızda alt kısımda genellikle üç sekme görürsünüz: Kestirmeler, Otomasyon ve Galeri. Galeri sekmesi, Apple’ın hazırladığı hazır kestirmeleri barındırıyor; yeni başlıyorsanız buradan birkaç örnek eklemek, mantığı kavramanın en hızlı yolu.

İlk Kestirmenizi Oluşturun

Basit bir örnekle başlayalım: tek dokunuşla eşinize ya da bir arkadaşınıza “Yoldayım, 20 dakikaya oradayım” mesajı gönderen bir kestirme.

1. Kestirmeler uygulamasını açın ve Kestirmeler sekmesine geçin.
2. Sağ üstteki + simgesine dokunun.
3. Eylem Ekle düğmesine basın ve arama kutusuna “Mesaj” yazın.
4. Mesaj Gönder eylemini seçin.
5. Mesaj metnini yazın ve alıcıyı belirleyin.
6. Üstteki kestirme adına dokunup “Yoldayım” gibi anlaşılır bir ad verin.
7. Bitti ile kaydedin.

Artık bu kestirmeyi uygulama içinden çalıştırabilir, Siri’ye “Yoldayım” diyerek tetikleyebilir ya da paylaşım menüsünden Ana Ekrana Ekle seçeneğiyle ana ekrana simge olarak koyabilirsiniz. Mesaj gönderme gibi eylemlerde “Çalıştırıldığında Göster” seçeneğini kapatırsanız kestirme onay ekranı göstermeden işini bitirir.

Eylem listesi ilk bakışta kalabalık görünebilir. Endişelenmeyin; arama kutusu sizin en iyi dostunuz. Ne yapmak istediğinizi Türkçe yazdığınızda ilgili eylemler listelenir. Üçüncü taraf uygulamaların sunduğu eylemler de bu listede yer alır; örneğin bazı not ve yapılacaklar uygulamaları kendi eylemlerini Kestirmeler’e ekler.

Otomasyon Nasıl Kurulur?

Otomasyonlar, Kestirmeler uygulamasının asıl gücünü gösterdiği yer. Kurulum mantığı her örnekte aynı:

1. Otomasyon sekmesine geçin.
2. + simgesine ya da ilk kez kuruyorsanız Yeni Otomasyon düğmesine dokunun.
3. Tetikleyiciyi seçin: Günün Saati, Alarm, Konum (Varış/Ayrılış), Wi-Fi, Bluetooth, Şarj Aleti, Pil Düzeyi, Uygulama, Odak, NFC gibi seçenekler listelenir.
4. Koşulu ayarlayın ve Hemen Çalıştır ya da Çalıştırmadan Önce Sor seçeneklerinden birini belirleyin.
5. Otomasyonun yapacağı eylemleri ekleyin ve kaydedin.

“Hemen Çalıştır” seçeneği otomasyonu sessizce devreye sokar. İsterseniz “Çalıştırıldığında Bildir” ayarını açarak her tetiklemede küçük bir bildirim alabilirsiniz; yeni kurduğunuz bir otomasyonun gerçekten çalışıp çalışmadığını anlamak için bu çok kullanışlı. Bazı hassas tetikleyicilerde, iOS gizlilik gereği sizden yine de onay isteyebilir.

İşe Yarayan Otomasyon Örnekleri

Aşağıdaki örneklerin hepsi Kestirmeler uygulamasındaki standart tetikleyici ve eylemlerle kurulabiliyor. Kendi alışkanlıklarınıza göre saatleri ve koşulları değiştirmekten çekinmeyin.

Pil Azaldığında Düşük Güç Modu

Tetikleyici olarak Pil Düzeyi‘ni seçin, sürgüyü yüzde 20’ye getirin ve “Şunun Altına Düşerse” seçeneğini işaretleyin. Eylem olarak Düşük Güç Modunu Ayarla‘yı ekleyip “Aç” konumunda bırakın. iPhone zaten yüzde 20’de bir uyarı gösterir, ancak bu otomasyonla sizin onayınıza gerek kalmadan mod devreye girer. Aynı mantıkla, pil yüzde 80’in üzerine çıktığında modu kapatan ikinci bir otomasyon kurabilirsiniz.

Şarja Takınca Gece Düzeni

Tetikleyici olarak Şarj Aleti ve “Bağlandığında” seçeneğini belirleyin. Eylemlere Parlaklığı Ayarla (örneğin yüzde 20), Odağı Ayarla (Uyku ya da Rahatsız Etme) ve isterseniz sabah alarmınızı açan Alarmı Aç eylemini ekleyin. Yalnızca geceleri çalışmasını istiyorsanız eylemlerin başına bir Eğer bloğu koyup saat koşulu ekleyebilirsiniz; bu biraz daha ileri seviye ama birkaç denemeyle kolayca oturuyor.

İşe Vardığınızda Odak Modu

Varış tetikleyicisini seçip iş yerinizin adresini girin. Eylem olarak Odağı Ayarla‘yı ekleyip İş odağını açın. Ayrılış tetikleyicisiyle de odak modunu kapatan ikinci bir otomasyon kurabilirsiniz. Konum tabanlı otomasyonların çalışması için Kestirmeler uygulamasına konum izni vermeniz gerekiyor; bunu Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik > Konum Servisleri bölümünden kontrol edebilirsiniz.

Arabaya Binince Müzik ve Yol Tarifi

Aracınızın Bluetooth sistemi varsa Bluetooth tetikleyicisini, CarPlay kullanıyorsanız CarPlay tetikleyicisini seçin. Eylem olarak müzik uygulamanızda belirli bir çalma listesini başlatabilir, Yol Tarifi Al ile ev adresinize rota açabilirsiniz. Sabah ve akşam için ayrı rota isteniyorsa yine Eğer bloğuyla saat koşulu ekleyebilirsiniz.

Belirli Bir Uygulama Açılınca Ayar Değişikliği

Uygulama tetikleyicisi, bir uygulamayı açtığınızda ya da kapattığınızda devreye girer. Örneğin bir kitap okuma uygulaması açıldığında Rahatsız Etme’yi açan, kapandığında kapatan bir çift otomasyon kurabilirsiniz. Oyun oynarken bildirimlerden kurtulmak için de aynı yöntem işe yarar.

NFC Etiketiyle Tek Dokunuş

iPhone XS ve sonrası modellerde NFC tetikleyicisi bulunuyor. İnternetten uygun fiyata alabileceğiniz boş NFC etiketlerini kapının yanına, komodinin üzerine ya da masanıza yapıştırıp her birine farklı bir eylem atayabilirsiniz. Telefonu komodindeki etikete yaklaştırdığınızda uyku düzeninin başlaması, masadaki etikete dokundurduğunuzda bir zamanlayıcının kurulması gibi.

Kestirmeleri Daha Hızlı Çalıştırmanın Yolları

Oluşturduğunuz bir kestirmeyi her seferinde uygulamaya girip çalıştırmak zorunda değilsiniz. İşte birkaç alternatif:

• Siri: Kestirmenin adını söylemeniz yeterli. Bu yüzden kısa ve kolay telaffuz edilen adlar seçin.
• Ana ekran ve widget: Kestirmeler widget’ı, sık kullandıklarınızı ana ekranda bir arada gösterir.
• İşlem düğmesi: iPhone 15 Pro ve sonrası modellerde Ayarlar > İşlem Düğmesi bölümünden “Kestirme” seçeneğini atayabilirsiniz.
• Arkaya Dokun: Ayarlar > Erişilebilirlik > Dokunma > Arkaya Dokun bölümünden telefonun arkasına iki ya da üç kez dokunarak bir kestirme çalıştırabilirsiniz.
• Denetim Merkezi ve Kilit Ekranı: Yeni iOS sürümlerinde kestirmeleri Denetim Merkezi’ne ve kilit ekranı düğmelerine de ekleyebilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

Otomasyonunuz çalışmıyorsa önce tetikleyicinin koşulunu kontrol edin; örneğin Wi-Fi tetikleyicisi yalnızca belirli bir ağ adına bağlıdır ve ağ adı değiştiyse otomasyon devreye girmez. Konum tabanlı otomasyonlarda Konum Servisleri’nin açık olduğundan emin olun. Düşük Güç Modu bazı arka plan işlemlerini kısıtladığı için zaman zaman gecikmelere yol açabilir.

İnternetten indirdiğiniz hazır kestirmelere de dikkat edin. Bir kestirme, izin verdiğiniz ölçüde mesajlarınıza, fotoğraflarınıza ve konumunuza erişebilir. Güvenmediğiniz kaynaklardan gelen kestirmeleri eklemeden önce içindeki eylemleri tek tek inceleyin.

Sık Sorulan Sorular

Kestirmeler uygulaması ücretli mi?

Hayır. Kestirmeler, Apple’ın ücretsiz sunduğu bir uygulama ve iPhone’larda varsayılan olarak yüklü geliyor. Bazı üçüncü taraf uygulamaların eylemleri o uygulamanın kendi abonelik koşullarına bağlı olabilir.

Otomasyonlar pil tüketimini artırır mı?

Basit otomasyonların pile etkisi genellikle hissedilmeyecek düzeydedir. Konum tabanlı tetikleyiciler iOS’un zaten kullandığı konum altyapısından yararlanır. Yine de çok sayıda sık tetiklenen otomasyon kurduysanız pil kullanımını Ayarlar > Pil bölümünden takip etmenizde fayda var.

Oluşturduğum kestirmeleri başkasıyla paylaşabilir miyim?

Evet. Kestirmeye uzun basıp Paylaş seçeneğiyle bir iCloud bağlantısı oluşturabilirsiniz. Karşı taraf bağlantıyı açtığında kestirmeyi kendi uygulamasına ekleyebilir. Paylaşmadan önce içinde kişisel bilgi (adres, telefon numarası) olup olmadığını kontrol edin.

Otomasyon neden her seferinde onay istiyor?

Otomasyonu kurarken “Çalıştırmadan Önce Sor” seçeneğini işaretlemiş olabilirsiniz. Otomasyona dokunup “Hemen Çalıştır” seçeneğine geçebilirsiniz. Bazı tetikleyici ve eylem türlerinde iOS güvenlik gereği onay istemeye devam edebilir.

Not: Bu makaledeki menü adları iOS 17 ve sonrası sürümlerin Türkçe arayüzüne göre hazırlanmıştır. iOS sürümüne ve iPhone modelinize göre küçük farklılıklar olabilir. Bazı tetikleyiciler (örneğin NFC ve İşlem düğmesi) yalnızca belirli modellerde bulunur.